Wraz z ogłoszeniem \”otwarcia przedszkoli i żłobków\”, najpierw przez Premiera, a później oficjalnie, poprzez ogłoszenie w Dzienniku Ustaw rozporządzeń MEN i MPRiPS z 29.04.2020 r. , obserwuje się w sieci, w różnych miejscach skupiających właścicieli przedszkoli czy żłobków, wzmożony ruch. Poszukuje się właściwych aktów prawnych, czy wytycznych, do których te akty się odwołują, a następnie uzewnętrznione zostają różnorakie interpretacje poszczególnych zapisów. Wreszcie, prawdziwe oblężenie przeżywają te miejsca Internetu, gdzie publikuje się wzory dokumentów, które mają posłużyć przedszkolom i żłobkom przy planowanym na 06.05.2020 r. \”otwarciu\”. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się, co nie dziwi, opracowania darmowe.
Darmowe wzory dokumentów okiem prawnika
Pozwalając sobie na lekturę niektórych ze wzmiankowanych publikacji, oko prawnika jest w stanie dostrzec istotne mankamenty, które stały się udziałem niektórych z przeczytanych przeze mnie opracowań. Dostrzeżone wady niekoniecznie muszą świadczyć o niekompetencji autorów. Niezwykle krótki czas od ogłoszenia decyzji o wznowieniu opieki nad wychowankami przedszkoli i żłobków do planowanej daty tego wznowienia, a zatem konieczność działania pod presją czasu, niewątpliwie nie wpłynął korzystnie na możliwość rozważenia czy skonsultowania poszczególnych zapisów dokumentów – ze szkodą dla ich merytoryki.
Celem powyższego stwierdzenia, jak i niniejszego artykułu nie jest zatem skrytykowanie poszczególnych publikowanych w sieci dokumentów, ale zwrócenie uwagi na szczególne zagadnienia, o których, być może, nie było czasu nawet pomyśleć.
Skutek prawny podpisanych przez rodziców oświadczeń
Dla potrzeb tego opracowania, warto zwrócić uwagę na dwie zasadnicze kwestie. Pierwszą z nich jest skutek prawny odbieranych oświadczeń od rodziców/opiekunów prawnych, którzy zdecydują się powierzyć opiekę nad swoimi pociechami przedszkolom czy żłobkom. Warto zauważyć, że jednostronne oświadczenia woli (o posłaniu dziecka do jednostki, o wyrażeniu zgody na badanie dziecka termometrem, zobowiązania do informowania o stanie zdrowia dziecka), a także oświadczenia wiedzy (że dziecko, ani nikt z domowników nie ma objawów wskazujących na COVID-19, nie przebywa na kwarantannie) nie kreują po stronie przedszkola czy żłobka możliwości zastosowania sankcji za nieprzestrzeganie warunków.
Czy jednostronne oświadczenie woli to najlepszy sposób?
Jednostronnym oświadczeniem rodzica nie sposób wprowadzić uprawnień leżących po stronie przedszkola czy żłobka czy zmodyfikować zasad odpowiedzialności. Formuła oświadczenia zdaje się więc być dość słabym narzędziem w ręku organu (podmiotu) prowadzącego przedszkole (żłobek) w sytuacji, gdy rodzic dopuszcza się łamania zaciągniętych zobowiązań, ale i w przypadku, gdy przedszkolu czy żłobkowi przyjdzie się bronić przez zarzutami np. zarażenia dziecka w czasie pobytu w siedzibie jednostki.
Właściwym rozwiązaniem jest obustronna umowa
Dlatego właściwszym rozwiązaniem w tym przypadku wydaje się więc być zawarcie z rodzicem/opiekunem prawnym umowy, w której określone zostaną wzajemne zobowiązania stron oraz zakres odpowiedzialności za ewentualną szkodę. Kontynuując wątek szkody, warto zwrócić uwagę w szczególności na przepis art. 473 kodeksu cywilnego, który dopuszcza modyfikację ustawowych norm dotyczących zakresu odpowiedzialności każdej ze stron.
Procedury wewnętrzne przedszkola i żłobka a prawo pracy
Drugim aspektem, który w kontekście publikowanych opracowań, wydaje się być ważny, to relacja pomiędzy procedurami wewnętrznymi przedszkola i żłobka, których wprowadzenie nakazują wytyczne GIS, MZ, MEN, MPRiPS i normami prawa pracy.
Opracowania dostępne w Internecie tej kwestii nie rozstrzygają (nie ma się jednak co dziwić, skoro i akty prawne i wytyczne opublikowane w związku z \”otwarciem przedszkoli i żłobków\” na ten temat milczą). Nie jest to jednak kwestia marginalna, zważywszy na hierarchię źródeł prawa pracy (art. 9 kodeksu pracy), która opiera się m.in. na założeniu, że regulacje wewnętrzne zakładu pracy nie mogą być dla pracowników mniej korzystne niż normy kodeksu pracy i innych ustaw oraz aktów wykonawczych, określających prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.
Formalnie potrzebne są 2 tygodnie na wprowadzenie nowych regulaminów pracy
Zważywszy na fakt, że opublikowane wytyczne GIS, MZ, MEN, MPRiPS nie stanowią źródła prawa (rozporządzenia MEN i MRPiPS jedynie do tych dokumentów odsyłają), może w istocie dochodzić do sytuacji, w której prawa pracownika zostają w sposób istotny ograniczone, co wykazuje ewidentną sprzeczność z wyżej wzmiankowanym art. 9 kodeksu pracy. Procedury wprowadzane w przedszkolach i żłobkach można by kwalifikować jako regulaminy pracy, jednak te wchodzą w życie obligatoryjnie dopiero po dwóch tygodniach od podania go do wiadomości pracowników (art. 104(3) § 1 kodeksu pracy), a tyle czasu ustawodawca właścicielom przedszkoli i żłobków nie dał.
W obecnych realiach, także czasowych, właściwym rozwiązaniem zdaje się być odniesienie wprowadzanych regulacji do praw oraz obowiązków pracownika i pracodawcy wynikających z konieczności zachowania zasad BHP w zakładzie pracy (Dział X kodeksu pracy). Wzmiankowane regulacje nie tylko porządkują organizację pracy także w warunkach epidemii, ale i zawierają przepisy kompetencyjne – uprawniające pracodawcę do wydawania konkretnych dokumentów uszczegóławiających obowiązujące w zakładzie pracy normy BHP.
A co wtedy, kiedy „kurz opadnie”?
To tylko dwa z zagadnień, na które warto zwrócić uwagę, organizując powrót do opieki nad wychowankami. Naturalnie nikt z organów prowadzących nie ma teraz czasu na drobiazgowe analizy, roztrząsania i dzielenie włosa na czworo. Przecież najważniejsze jest zorganizowanie w miarę sensownej pracy i funkcjonowania placówki po nienaturalnej przerwie i w nienaturalnych warunkach. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka prostych „gorących punktów\”, których nie powinno zabraknąć w dokumentacji placówki oświatowej. Dlaczego? Albowiem kiedy już „kurz opadnie\”, może się okazać, że placówki stoją przed zupełnie nowymi, do tej pory nieznanymi problemami. Przykładowo w dobie epidemii może zdarzyć się jakiś nieszczęśliwy przypadek itp. itd. Oby wówczas nie okazało się, że stoimy przed dużo większym wyzwaniem, niż uruchomienie placówki w drugim miesiącu pandemii.
Jeśli potrzebujesz więcej informacji lub chcesz zasięgnąć konsultacji, napisz:
Błąd: Brak formularza kontaktowego.
OGRANICZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI
Treści publikowane na tej stronie, w szczególności: blog, aktualności i sukcesy mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią tym samym porady prawnej... czytaj dalej >>>
Skontaktuj się z nami
