Wyszukaj po haśle

Zaniżanie dotacji dla przedszkoli niepublicznych

admin
30 Sierpnia 2017
 
Dotacja dla przedszkola niepublicznego
 
Zaniżanie dotacji dla przedszkoli niepublicznych, jeśli ma miejsce, nie zawsze przybiera formę prostego ukrywania pewnych wydatków na przedszkola w innych rodzajach wydatków gminy. Nie zawsze też gmina po prostu nie uwzględnia w podstawie obliczania dotacji określonych wydatków, które w jej ocenie nie powinny być brane pod uwagę do obliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych mimo, że są to wydatki bieżące ponoszone w przedszkolach. Niekiedy samorządowcy sięgają po bardziej wysublimowane, znacznie bardziej „zaawansowane” metody skutkujące radykalnym nieraz obniżeniem dotacji.

Obniżenie dotacji dla przedszkola za pomocą… przedszkola, ale publicznego 

W przypadku wielu gmin, szczególnie tych małych, na terenie których nie funkcjonowało przedszkole publiczne i które wypłacały dotacje według stawek obowiązujących w gminie sąsiedniej, taką metodą obniżenia dotacji jest utworzenie przedszkola publicznego na terenie gminy. Najlepiej, by było to przedszkole niewielkie (np. jednoodziałowe), o skromnych wydatkach, co zapewnia utworzenie go np. w jednej z wydzielonych klas funkcjonującej szkoły podstawowej. W konsekwencji dotacje dla przedszkoli niepublicznych liczone będą w oparciu nie o wydatki w przedszkolach publicznych gminy sąsiedniej, ale o wydatki w tym „mikro” przedszkolu na terenie zainteresowanej gminy. Powoduje to radykalne zmniejszenie wypłacanych dotacji, niekiedy o ponad 100%. Oczywiście, dla funkcjonujących w gminie przedszkoli niepublicznych jest to dramat. Formalnie wygląda, że wszystko jest w porządku. Jednak nie zawsze jest to sytuacja bez wyjścia, a samorządowcy wcale nie są tak sprytni, jak im się wydaje i niekiedy popełniają błędy.  

Wysokość dotacji dla przedszkola niepublicznego 

Zgodnie z art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu aktualnie obowiązującym), niepubliczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi, niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1b, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli. Przy czym, w przypadku  ucznia niepełnosprawnego, wysokość dotacji nie może być niższa niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. 
 
W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z użyciem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają wartości 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącego przedszkolem specjalnym, kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli w najbliższej gminie prowadzącej przedszkole, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. W przypadku wcześniej obowiązujących regulacji prawnych, przy braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, zasady obliczania dotacji były bardzo zbliżone. Obecnie w istocie tylko zdefiniowano ściślej pojęcie „najbliższej gminy”. Natomiast sam mechanizm pozostał niezmienny. 

Przedszkole publiczne bez własnego lokalu a zgodność z przepisami 

Wracając do analizowanego przypadku przyjmijmy, że rada gminy podjęła uchwałę w sprawie założenia przedszkola publicznego, jako jednostki budżetowej. Przedszkolu przekazano mienie obejmujące jedynie mienie ruchome, a siedzibą przedszkola jest budynek funkcjonującej szkoły publicznej (gdzie w tym celu wygospodarowano jedną klasę). Przedszkola publiczne są tworzone i działają zgodnie z przepisami określonymi w rozdziale 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Utworzenie samorządowej jednostki organizacyjnej wiąże się z przekazaniem jej określonego mienia. Owo przekazanie mienia oznacza przeniesienie na rzecz jednostki organizacyjnej określonych uprawnień do poszczególnych składników mienia (nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, środki pieniężne itp.).  
Wyposażenie  jednostki  w majątek powinno nastąpić z dniem jej utworzenia, a nie dopiero w  trakcie funkcjonowania. Przedszkolu przekazywane jest na ogół jedynie mienie ruchome (chodzi o jak najmniejsze koszty funkcjonowania). Przedszkola nie wyposaża się w lokal. Przedszkole faktycznie rozpoczyna funkcjonowanie (według adresu) w budynku szkoły publicznej, a więc w oparciu o składnik majątkowy innej jednostki organizacyjnej. Tymczasem już przy tworzeniu lub powoływaniu samorządowych jednostek organizacyjnych, jednostka organizacyjna winna być wyposażana w nieruchomości niezbędne do jej działalności. Przedszkole bez lokalu nie może pełnić swojej zasadniczej funkcji. 
 
Samorządowa jednostka organizacyjna - nowo utworzone przedszkole publiczne - na potrzeby prowadzonej działalności nie została pierwotnie wyposażona w nieruchomość (lokal) w chwili utworzenia, co uniemożliwia jej funkcjonowanie. A skoro tak, uchwała o jego powołaniu dotknięta jest wadą prawną. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że korzystanie nieodpłatnie z pomieszczeń innej jednostki budżetowej pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o finansach publicznych. Konieczność wyposażenia jednostki budżetowej przez jednostkę samorządu terytorialnego w środki trwałe i obrotowe, wynika zarówno z ustawy, jak również z celów, dla których tworzone są te jednostki. 
 
Pomijam w swojej analizie kolejne zarzuty, jakie można kierować wobec umieszczenia przedszkola w klasie szkolnej, a wywodzone z ustawy Prawo budowlane oraz z przepisów dotyczących ochrony bezpieczeństwa i p.poż. Zgodnie z § 209 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) obiekty takie jak przedszkola klasyfikowane są do kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Obiekty szkolne z reguły wymogów tych nie spełniają. 
 
Ewentualne błędy w uchwale o powołaniu nowego przedszkola publicznego w gminie nie otwierają jednak automatycznie drogi do żądania dotacji według stawek z gminy sąsiedniej. Należy pamiętać, że uchwała rady gminy o powołaniu przedszkola publicznego będzie korzystała z domniemania prawidłowości i musi być wyeliminowana z obrotu prawnego na drodze administracyjnej. Nie należy liczyć na to, że sąd powszechny rozstrzygający roszczenie o zaległe dotacje  (wypłacone w zaniżonej wysokości) będzie samodzielnie weryfikował taką uchwałę. Dopiero po skutecznym wyeliminowaniu uchwały, co wymaga wskazania podstaw prawnych formułowanych zarzutów, będzie można przystąpić do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych. 
 
Robert Gałęski
Radca Prawny
Oceń artykuł i zachęć nas do dalszego pisania: 
Twoja ocena będzie wliczona do średniej po odświeżeniu strony.
5
Ocena artykułu: 5 (Liczba głosów: 8)

Nie ma jeszcze komentarzy. Bądź pierwszy i skomentuj artykuł!